Viva-Cura

Deel VI: Combineren

 

Wat verstaat men onder combineren.

Laten we even heel breeddenkend tewerk gaan. Dan kunnen we zeggen dat combineren het samenbrengen is van twee of meerdere organismen. Binnen de hobby kan dit bijvoorbeeld zijn een orchidee bij een anolis plaatsen. Maar ook een krekel bij een baardagame plaatsen kan combineren zijn.
Laat ons dus eerst enkele onderscheiden maken.
- Dier en plant:
Hierbij combineert men een bepaalt dier, met een bepaalde plant. Deze kunnen in gehele harmonie naast elkaar leven of kunnen van elkaar leven. Dit kan gaan van een symbiosevorm, een neutrale vorm tot een vijand of voervorm. Bijvoorbeeld een miersoort die een plant beschermt in ruil voor huisvesting en voedsel in de vorm van een zoete afscheiding krijgt. Maar ook een vivarium waarin krekels kweken en dienen als voer voor een hagedissensoort is combineren.
- Plant en plant:
Hieronder verstaat men om twee of meerdere planten met elkaar te combineren. Hoewel dit niet altijd even voor de hand liggend is, kunnen deze zowel in symbiotische, neutrale als in vijandelijke vorm bij elkaar groeien. Bijvoorbeeld een bromelia die hoog in een boomsoort leeft voor licht en voeding zonder te parasiteren. Maar ook andersom kan een wurgficus zijn gastheerboom als het ware wurgen en geheel vernietigen. Of een nog bekendere vorm van een maretak die parasiteert op een appelboom.
- Dier en dier:
Ook bij deze vorm bestaan zowel symbiotische, neutrale als vijandelijke samenlevingen. Bijvoorbeeld een zeeanemoon die meereist op de schelp van een heremietkreeft, waarbij de heremietkreeft bescherming krijgt van de zeeanemoon in ruil voor wat voedselresten. Voorbeelden van vijandelijke samenlevingen zijn er genoeg. Bijvoorbeeld de leeuw en de gnoe. Bij neutrale kan dan weer een samenleven van een kudde gnoes en zebra’s als voorbeeld worden gegeven.
- Zelfde soort:
Eenzelfde dier of plantensoort bij elkaar plaatsen is ook combineren. Hoewel dit binnen de reptielenhobby als quasi normaal wordt beschouwd, is het meer onnatuurlijk dan twee of meer verschillende reptielensoorten te combineren. Meeste reptielen zijn solitaire dieren en huisvest men bij voorkeur apart of in grote kamers, serres of kassen en dan nog is het geen excuus er meer te gaan huisvesten.

Combineren kan dus een breed begrip zijn en moet volkomen begrepen worden vooraleer er uitleg over te geven. Vraag jezelf ook even af waarom je moet combineren. Enige die er namelijk wat aan heeft is de hobbyist zelf.

 

Hoe combineren?

Hoe bepaalde dieren en planten kunnen gecombineerd worden, hangt af van verschillende factoren. Het belangrijkste is het ontstaan van een balans waar geen enkele organismen zware nadelen mogen van ondervinden. Dit is wederom een breed begrip dat zal uitgelegd worden.
- Soort dier of plant:
Het is maar logisch dat niet elke diersoort te combineren valt met een ander levend wezen. Hoewel dit niet noodzakelijk enkel afhangt van de diersoort, maar ook andere factoren. Soorten die territoriaal erg sterk uit de hoek kunnen komen en geen andere dieren in hun nabijheid dulden zijn zeer moeilijk te combineren, bijvoorbeeld kameleons. Soorten die wel meer tolerant zijn, zullen mogelijk wel met een andere of eigen soort kunnen gecombineerd worden.
Maar ook zaken als te grote verschillen in grootte, waar de ene de andere te gemakkelijk als prooi kan zien zijn niet geschikt. Alsook soorten die te sterk op elkaar lijken, hierbij gebeurt het wel eens dat de mannen hiervan onderling gaan vechten.
- Karaktereigenschappen:
Het karakter van een individueel dier, onafhankelijk van de soort, heeft grote invloed op de mogelijkheid tot combineren. Net als bij mensen, hebben ook reptielen een eigen karakter, het is alleen niet altijd simpelweg op te merken. Hier komt een lange observatie van de hobbyist aan te pas.
- Dagactief/nachtactief:
Dit kan zowel een struikelblok als een zegen betekenen. Dagactieve dieren zijn logischerwijze actief tijdens de dag, terwijl dan de nachtdieren verscholen liggen te slapen en andersom.
Belangrijk hierbij is er wel voor te zorgen dat de dieren elkaar niet storen. Zorg dus altijd voor een voldoende aan verstopplekken en ruimte.
- Het aantal:
Hoewel het logisch klinkt, gaat het wel verder dan gewoon het aantal dieren die je combineert. Sommige reptielen kunnen best andere dieren van dezelfde of andere soorten verdragen, maar hoeveel ervan of welke balans. Vaak gaat dit hand in hand met de voortplantingsdrift van de mannen.
Bepaalde soorten, zoals vele agamesoorten bijvoorbeeld hebben tijdens de paartijd een zeer hoge voortplantingsdrift en zullen zoveel mogelijk paren. Indien deze soorten als koppel worden gehuisvest gaat de man de vrouw als het ware doodparen en kan zelfs de man sterven aan zijn drift. Het is dus belangrijk de man zijn behoeften te spreiden over meerdere vrouwen of apart te huisvesten.
Andere soorten leven dan weer makkelijker als koppel. Bijvoorbeeld anolissoorten, indien er meer aanwezig is dan één koppel gaat de concurrentie hier meestal tot de dood.
- Oppervlakte huisvesting:
De grootte van het vivarium of andere huisvesting is van cruciaal belang. Dieren moeten de mogelijkheid krijgen zich uit het zicht van andere reptielen te onttrekken. Zo hebben de dieren een minder besef dat ze met meer samen zitten, als het ware denken dat ze alleen zijn.
Daarbij hoort ook dat ze van elkaar moeten kunnen vluchten en er genoeg ruimte is om voor elk dier een territorium uit te bouwen. Zo wordt potentiële stress tot een minimum herleid.
Als er terug gekeken wordt naar de natuur, dan zien we dat bepaalde reptielensoorten kleine kolonies vormen uitgestrekt over één of meerdere kilometers. In die kolonie leven dieren vaak apart en geldt heel algemeen één boom of rots per dier. Vaak heeft slechts één geslacht van een bepaalde soort een vaste stek en reist het andere rond in de kolonie opzoek naar paringspartners.
- Biotoop/klimaat:
Bij combineren is het van groot belang dat de soorten die men combineert uit dezelfde biotoopsoort komen. Dit hoeft niet specifiek van hetzelfde land of plaats te zijn, bepaalde biotopen komen op meerdere plekken op de wereld voor.
Ga dus geen steppebewoners gaan combineren met bijvoorbeeld waterminnende hagedissen gewoon omdat jij dit leuk vindt.
- Seizoen combineren:
Vele reptielensoorten kunnen in bepaalde seizoenen worden gecombineerd. De meest voor de hand liggende is het paringsseizoen. Tijdens deze periode, die best enkele maanden kan duren, kunnen dieren constant of geregeld gecombineerd worden.
Vaak krijg je meer spektakel van paringsrituelen als je op deze manier werkt. Dan moet de man vaak wat meer moeite doen om de vrouw te verleiden.
Maar ook andere seizoenen kunnen belangrijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan een winterslaap. Bepaalde reptielensoorten gaan in elkaars gezelschap een winterslaap in. Dit wordt in vele gevallen dan nog eens gecombineerd met een paring als ze uit de winterslaap komen.
- Microklimaten:
Een handig gegeven bij combineren van reptielen is het benutten van microklimaten. Zo huisvest je verschillende soorten apart en toch ook samen.
Om met een voorbeeld aan te tonen, boombewonende reptielen die amper of nooit op de grond komen kunnen samen gehuisvest worden met bodem of waterbewonende soorten. De dieren wonen samen, maar zullen elkaars pad bijna nooit of nooit kruisen. Let daarbij wel op dat de dieren weldegelijk dezelfde biotoopbehoeften hebben. En ook dan kunnen niet zomaar alle reptielen samen gehuisvest worden.
- Ziekte:
Bij combineren moet men er zeker van zijn dat alle dieren gezond zijn en geen overdraagbare ziektes meedragen. Je hebt maar één ziek dier nodig om een hele balans om te gooien. Een quarantaine huisvesting is hiervoor de ideale oplossing.
Let er daarbij ook op dat je geen dieren combineert waarvan de ene soort een ziektedrager is waar hij zelf immuun voor is, maar voor een andere soort dodelijk kan zijn.

Dit zijn allemaal factoren waarmee rekening moet gehouden worden bij het combineren van reptielen. Als al deze factoren positief uitvallen, is combineren mogelijk.


Om nog even verder te gaan om de perfecte balans te vinden. Ik begin met een fictief voorbeeld. Een regenwoudriparium van 200 x 100 x 200 met daarin een rijkelijke beplanting, enkele daggekko’s, een koppel vuurskinken, enkele groene Amerikaanse boomkikkers, tropische pissebedden en in het water wat middelgrote cichlidensoorten en een koppel Louisiana moeraskreeften.
Dit is al bij al toch een vrij grote combinatie van dieren en planten. Nu is de vraag waar zit hier de balans?
- De volwassen daggekko’s, vuurskinken, boomkikkers, cichliden en kreeften leven neutraal naast elkaar en zijn geen last voor elkaar.
- De tropische pissebedden zijn voedsel voor de gekko’s, vuurskinken en de boomkikkers. Ze kunnen zich echter voldoende verstoppen en voortplanten zodat de populatie nooit echt in gevaar is. Toch worden er geregeld enkele pissebedden opgegeten.
- De kikkerdril en kikkervisjes van de boomkikker komen terecht in het water bij de cichliden en kreeften. Velen daarvan worden opgegeten, echter zijn er ook meerderen die het overleven en aan land raken als kleine kikkers.
Dit zijn enkele voorbeelden van een goede balans. Uiteraard zijn er nog meerdere voorbeelden te vinden in dit riparium, aan jou om zelf even bij stil te staan.
Een balans ligt dus niet altijd in het overleven van het dier, maar ook in het overleven van de soort. Dit wil uiteraard niet zeggen dat je een hoop willekeurige reptielen bij elkaar kan plaatsen en wachten op een balans, zo werkt het niet.


Mits er voldoende rekening wordt gehouden met allerlei factoren, kan combineren zeker. Maar doe dit verantwoordelijk.

 

Wat kan ik combineren.

Wie denkt hier een aardig lijstje te vinden, moet ik jammer genoeg teleurstellen. Combineren gaat verder dan enkel wat soorten op te noemen die combineerbaar zijn of veel verdragen.
Dit is iets wat voldoende moet uitgezocht worden of deze dieren elkaar kunnen verdragen.

Heb je na enige tijd toch enkele dieren gevonden die voldoen aan jouw eisen, dan moet men beginnen met een reeks testen en voorzorgsmaatregelen.
- Laat alle dieren grondig testen op infecties en parasieten.
- Zorg voor voldoende quarantaine huisvestingen.
Probeer indien mogelijk de dieren al enige tijd in elkaars zicht te zetten vooraleer samen te huisvesten. Bijvoorbeeld twee vivaria tegenover elkaar plaatsen.
- Zorg dat het huidige vivarium geen bewoners heeft alvorens te combineren. Indien dit wel het geval is, moet je het vivarium zo goed mogelijk herinrichten zodat het niet meer herkenbaar is voor de bewoners.
- Plaats alle dieren tezelfdertijd in de nieuwe huisvesting.
- Houdt je hart vast voor een reeks mogelijke aanvaringen en gevechten van de dieren. Ga de dieren niet scheiden als ze met elkaar in aanvaring komen, dit is territorium opbouw en is geheel normaal. Indien je dan de dieren uit elkaar haalt, komt het later nooit meer goed.
Bij te zware gevechten waar dieren beschadiging oplopen moet er echter wel worden opgetreden. In dit geval is combineren dan toch geen optie.
- Houdt enkele vivaria of quarantaine huisvestingen bij de hand indien het alsnog fout loopt.
- Zorg dat je bij de eerste kennismaking minstens een zestal uur of meer kan vrijmaken voor observatie.
Nadien moet nog zeker een week lang alles nauw in de gaten worden gehouden.
- Ga niet steeds opnieuw dezelfde dieren proberen te combineren. Lukt het bij de eerste of tweede poging niet, kan je het best gewoon aanvaarden. Bekijk het niet als een mislukking, hier heeft het namelijk niets mee te maken.

Al deze zaken in acht houdend kan het uiterst interessant zijn om dieren te combineren. Mensen die beweren dat combineren niet kan, zijn in mijn ogen hypocriet en onwetend. Al zeker als ze zelf solitaire dieren met meer in één huisvesting plaatsen.
De discussie of het kan, kan dus beantwoord worden met een ja. Zolang er voldoende maatregelen en verantwoordelijkheden worden genomen, kan combineren een deel uitmaken van de hobby.

 

Binnenkort het vervolg: "Deel VII: Problemen en oplossingen"