Viva-Cura

Deel VII: Problemen en oplossingen

Ontsnapte dieren

Hierbij geldt uiteraard de gezegde ‘Voorkomen is beter dan genezen’. Eens reptielen ontsnapt zijn, is het vaak een vruchtloze speurtocht naar het dier.
Afhankelijk van het seizoen waarin ze ontsnappen, hebben ze een betere overlevingskans tot ze alsnog gevonden worden.
Bij het voorkomen beter dan genezen zijn er enkele handige tips waarmee rekening kan worden gehouden.
-    Hanteer geen dieren die te snel of bijterig zijn. Daarmee voorkom je ook dat ze ontsnappen als jij even de aandacht verliest of schrikt van een beet.
-    Zorg dat je al je dieren in zicht hebt vooraleer hun huisvesting te openen. Op die manier sta je niet voor een verrassing als er opeens iets uit het vivarium springt.
-    Zorg dat je vivarium ontsnappingsveilig is. Vermijd kleine openen of spleten. Sommige reptielen zijn meesters in het ontsnappen via zulke openingen.
Zorg daarbij ook dat de schuiframen of deuren steeds volledig gesloten zijn.
-    Bevestig een slot op je ramen of deuren van de huisvesting. Op deze manier voorkom je dat iemand anders de dieren er probeert uit te halen of de ruiten opent. Vooral bij toepassing op kleine kinderen, maar ook anders kan het handig zijn.
Reptielen die teruggevonden worden, komen snel in de media. Daarbij overdrijft de media nog eens graag om het wat interessanter te maken. Van een ongevaarlijke rode rattenslang van 160 cm maken ze al snel een gevaarlijke en agressieve wurgslang van 2 meter.
Zorg dus dat als jouw reptiel wordt teruggevonden, je kan bewijzen dat het jouw dier is. Bijvoorbeeld door overdrachtsverklaring en foto’s. Houdt er ook rekening mee dat je op dat moment een pispaal kan worden. Je woning zal onderzocht worden of je jouw reptielen wel goed onderhoud. Als er in de toekomst nog ontsnappingen voorkomen, ben jij de eerste naar wie een vinger zal gewezen worden. Trek je hiervan echter niets aan, ongelukken gebeuren, zolang je in regel bent met jouw dieren zit je goed.

Ontsnapte voedseldieren

Ontsnapte voedseldieren kunnen wel eens een bron van zorgen en overlast zijn. Die verdomde krekel die maar blijft tsjirpen de hele nacht door of die vervelende muis die je tussen de muren hoort kruipen.
Bij dit soort ontsnappingen is het belangrijk zoveel mogelijk voorzorgen te nemen alsook zo snel mogelijk op te treden.
Sommige ontsnapte voedseldieren kunnen namelijk zorgen voor overlast, schade en een plaag worden in en rondom jouw huis. Denk aan redrunner kakkerlakken die overleven en kweken in je huis en zelfs dat van de buren.
-    Vele insecten kunnen gelokt en verdelgt worden door in hoekjes van de kamer in een doosje of potje wat voedsel (bijvoorbeeld wat visvlokken) te leggen gemengd met zelfrijzend bakmeel. Zorg ervoor dat er meer bakmeel is dan voer. Eens de insecten dit eten, vermengd het bakmeel zich met het vocht uit hun maag en gaat opzwellen en rijzen. Dit kunnen hun magen meestal niet aan en sterven.
Deze manier is enkel handig als je af en toe eens een ontsnapt insect hebt. Bij hele plagen heeft dit maar weinig effect.
-    Ontsnapte knaagdieren kunnen gevangen worden met diervriendelijke vallen, op deze manier kunnen de knaagdieren nog gebruikt worden. Zorg wel dat ze in die ontsnapte periode geen gevaarlijke of giftige stoffen konden opnemen. Indien je de knaagdieren liever niet meer gebruikt, kan je ook klapvallen, ratten of muizenvergif aanschaffen. Pas altijd op met andere dieren en kinderen.
-    Andere huisdieren, waaronder huiskatten (muurgekko in de hobbykamer), kunnen ook zeer handig zijn in het bestrijden van ontsnapte voedseldieren. Zowel insecten als knaagdieren zullen ze vangen indien ze die kans krijgen. Wat niet wil zeggen dat men een kat moet gaan houden enkel en alleen om voedseldieren te vangen.
-    Bij veelvuldige ontsnappingen, die leiden tot plagen, kan er best een professionele firma inschakelt worden.
Ook hier geldt om beter te voorkomen dan te genezen. Houdt voedseldieren bij voorkeur in een afgesloten ruimte. Ook bij bijvoorbeeld dieren die niet kunnen vliegen of klimmen gebruikt men een deksel.
Bij insecten is een bijkomend hulpmiddel om een plakkerige tape aan de bovenkanten van de huisvesting te plakken. Dit houdt de insecten binnen en de mijten buiten.


Parasieten/ziektes/aandoeningen

Niets zo erg als een ziek dier, zeker als het gaat om een reptiel. Reptielen hebben voor de hobbyist verschrikkelijke neiging om hun ziektes en aandoeningen te uiten als het al te laat is. Dit is omdat reptielen nog steeds wilde dieren zijn. In het wild is het tonen van ziekte of zwakte je dood, overleven van de sterkste.
Daarom is het belangrijk geregeld je reptielen te inspecteren op hun algemene gezondheid.
Het is belangrijk bepaalde zaken goed te controleren als indicatie voor ziektes. Een ziek dier herkennen begint bij een gezond dier te kennen.
-    Alertheid:
Een gezond reptiel is alert en reageert op zijn omgeving. Beweging, geuren en kleuren in en rondom de huisvesting moet het reptiel zijn alertheid activeren. Dit is niet altijd even goed zichtbaar. Sommige soorten volgen de beweging met hun ogen, anderen voelen/ruiken met hun tong.
-    Hanteerbaarheid:
Hoewel sommige dieren niet moeilijk doen om gehanteerd te worden, mag het in principe niet evident zijn. Vooral het opnemen van reptielen mag niet te gemakkelijk gaan.
-    Gave huid/goede vervelling:
Een goede en vlotte vervelling is een indicatie voor een gezond reptiel.
Reptielen moeten altijd volledig vervellen (voor vele reptielen ook de ogen), vervellingsresten die aan het dier blijven hangen, zorgen later voor problemen bij volgende vervellingen.
Een gave huid is ook belangrijk, let er wel op dat bepaalde zaken aan de huid eigen kunnen zijn aan een soort, denk aan de stekels en baard bij de baardagame. Bij oneffenheden denk je meer aan bulten, wratten, puisten, abcessen, bloedmijten, etc.
-    Sluitende en gezonde bek:
Een reptiel moet altijd een mooi sluitende bek hebben. Gevallen waarbij dit niet zo is, zijn bijvoorbeeld misvormingen en bekwonden.
Een bek is ook gezond als deze binnenin mooi roze of witroze is. Geen tekenen heeft van slijm in de bek of neus.
-    Gezonde ogen:
Ingevallen, dichtgeknepen, waterige of gezwollen ogen duiden haast altijd op een probleem. Ogen moeten helder en goed open zijn.
-    Schone cloaca:
Een cloaca van een reptiel moet te allen tijde schoon zijn. Er mag niets blijven aanhangen van uitwerpselen of substraat en er mag ook zeker niets inwendigs uithangen.
-    Gezonde uitwerpselen:
Je hoeft er niet van te proeven om te weten of uitwerpselen er gezond uitzien. Gezonde mest heeft een vaste vorm en vertoond weinig of geen tekenen van onverteerde substantie. Bij reptielen heeft mest meestal twee delen. Eén deel is de effectieve mest (bruin) en het andere is de urine (wit/geel).
Het is aangewezen minstens eenmaal per jaar de mest van jouw reptiel te laten controleren op wormen en schadelijke eencelligen.

Indien uw reptielen een aandoening of ziekte heeft, is het belangrijk zo snel mogelijk te handelen. In deze handleiding geef ik geen oplossingen met betrekking tot medicatie en genezing. Ik ben geen arts of apotheker die een diagnose kan stellen, die kennis laat ik aan een ander over.
Het is dus aangewezen om bij problemen zo snel mogelijk een reptielenarts te raadplegen en een behandeling te starten.
 

Nieuwe dieren/aankoop/miskoop

De aankoop van een reptiel is zonder meer één van de spannendste momenten voor een hobbyist. Niet alleen van enthousiasme, maar ook van twijfel. Maak ik wel de juiste keuze?
Het is dus belangrijk om te weten waar, wanneer en hoe je dieren aankoopt om een miskoop te vermijden.
Waar?
-    De beste plaats om reptielen aan te kopen is bij andere hobbyisten thuis. De dieren krijgen geen extra stress buiten de enkele reis naar huis. Je kan de ouders en de huisvesting grondig bekijken. En je kunt tal van vragen stellen zonder gestoord te worden door derden.
-    Beurzen zijn een tweede plaats om reptielen aan te schaffen. Voordeel hiervan is vaak het grotere aanbod en dat je vele medehobbyisten ontmoet. Ook kan je bijvoorbeeld afspreken met een hobbyist of kweker of die een bepaald dier voor je meebrengt als de reis naar die persoon te ver is.
Er hangen echter ook tal van nadelen vast aan een beurs. Het is niet altijd evident om informatie te vragen aan standhouders, het kan namelijk erg druk zijn. Diezelfde drukte en de dubbele reizen zorgen voor hoge stress bij de dieren, al zeker als ze meer als één beurs meemoeten. Er wordt al sneller een impulsaankoop gedaan, zowel beginners als de meer ervaren hobbyisten krijgen wel eens te maken met een dier die ze niet kennen maar toch aankopen, wat uiteraard niet altijd het beste idee is. Het is niet mogelijk de ouderdieren of oorspronkelijke huisvesting te bekijken van de reptielen. Je vindt niet altijd wat je zoekt, etc.
-    Reptielenwinkels, voor mij de grootste boosdoeners. Hoewel ze niet allemaal dezelfde methode toepassen, zijn er gewoon teveel die geld boven dier plaatsen. Wat maakt dat je vaak verkeerde informatie meekrijgt, door onkunde en verkoopspraatjes. Een hoop spullen bij koopt die niet nodig zijn. Vaak zijn dieren en toebehoren duurder. Zieke en zwakke dieren door teveel dieren bij elkaar in vuile terraria. Meestal geen aangepaste huisvesting aan het dier. Veel meer wildvang en ga zo nog maar even door.
Zoals ik al zei, zijn niet alle handelaars kwaaddoeners. Echter is mijn advies dat beginners beter handelaren mijden. Je kan namelijk nog geen verkooppraatjes onderscheiden van kennis. Een manier die ik zelf veel toepas is veel vragen stellen waarop je bij voorkeur het antwoord weet. Hoe interessanter het reptiel of ander onderwerp dan wordt door uitleg, hoe groter de kans dat er verkooppraatjes mee gemoeid zijn.
Wanneer men best dieren aankoopt is een eerder persoonlijke kwestie. Bij voorkeur kan je echter best in het voorjaar of zomer dieren aankopen (mbt dieren met winterslaap/rust). Zo vermijd je ook te grote afkoeling tijdens de reis en er is vaak ook meer aanbod van nakweek.
Ook houd je rekening met het feit dat alles al moet klaarstaan bij jou thuis voor de komst van het nieuwe reptiel.
Hoe en vooral wat te vermijden?
-    Vermijdt impulsaankopen. Een dier mee naar huis nemen waar je niet op bent voorbereid is nooit een goed idee. Huisvesting moet snel ingericht worden of zelfs nog aangekocht worden. Te weinig kennis van het reptiel, etc.
-    Koop geen reptielen aan die zielig, ziek, mager, vet, aandoeningen, misvormingen, etc. hebben. Het is jammer, maar deze dieren zijn meestal al ten dode opgeschreven of zorgen voor eeuwige last later. Maak van je hart een steen en koop deze dieren niet. Niet alleen doe je jezelf een plezier hiermee, ook is het belangrijk omdat je anders de verkopers stimuleert om gewoon door te gaan. Indien niemand wat koopt, moeten ze hun eisen verhogen wat resulteert in gezondere dieren.
-    Koop te allen tijde een geheel gezond en volledig intact dier aan. Daarmee bedoel ik, geen littekens of bekwonden, geen missende tenen, geen stuk of zelfs klein stukje staart kwijt. Deze zaken groeien niet terug aan en bij die enkele soorten waarvan de staart wel terug aangroeit, is deze nooit dezelfde en zo mooi als de originele.
-    Koop bij voorkeur nakweek dieren. Deze zijn sterker, kalmer en algemeen gemakkelijker dan wildvangdieren. Wildvang die wordt aangeschaft door een beginner leidt meestal tot de dood van het dier.
Door wildvang aan te kopen zorg je tevens ook voor het verdwijnen van diersoorten in het wild.
-    Zorg bij aankoop voor het geschikte transport. Hiermee bedoel ik geen auto, maar een transporthuisvesting voor het reptiel. Bijvoorbeeld op beurzen of in winkels verkopen ze reptielen in kleine plastiek doosjes. Bij voorkeur zet je deze dieren zonder aanraken over in een grotere doos of bak, ik denk aan piepschuimen doos of een curver. Houdt de tijdelijke huisvesting bij voorkeur donker en met wat schuilgelegenheid, bijvoorbeeld een wc rolletje en wat verscheurt keukenpapier.
Loop dus niet eerst een hele beurs rond met een reptiel in een klein doosje. Zet het in de auto, niet te warm of te koud, en kijk dan rustig verder op de beurs.
-    Eens thuis en het reptiel in zijn quarantaine of uiteindelijke huisvesting terecht is gekomen, laat je het dier met rust. Het dier heeft net een stressvolle gebeurtenis achter de rug en moet nu zijn nieuwe omgeving kunnen verkennen.
Bekijk van een afstand of alles goed gaat, maar ga zeker niet uren en dagenlang voor zijn vivarium gaan staan. De eerste 4 à 5 dagen moet je het dier ook geen voedsel voorschotelen. Je reptiel zal hier niet van sterven, integendeel.
Hoewel het niet evident is om een net aangekocht dier constant te bekijken, is het toch aangeraden, zo krijg je er later enkel meer plezier van.
 

Hygiëne

Hygiëne is uiterst belangrijk wanneer je reptielen in huis haalt. Niet alleen voor jou, maar ook voor het reptiel. Er wordt veel te vaak gedacht dat men hygiënisch omgaat met dieren, terwijl dit in vele gevallen helemaal niet het geval is.
Hiermee geef ik dus enkele handige en noodzakelijke tips mee om te zorgen voor een gezonde leefomgeving voor mens en dier.
-    Nette huisvesting:
Hoewel een huisvesting van een reptiel hygiënisch moet zijn, wil dit niet zeggen dat je elke dag heel het vivarium moet uitkuisen. Of dat je niet kan werken met organische en natuurlijke materialen. Er bestaan daarin vele misverstanden.
Een nette huisvesting houdt in eerste instantie in dat het niet overdadig mag geuren, geen uitwerpselen in het rond liggen en er geen schimmels en bacteriën uitbreken langs alle kanten.
Grotendeels kan je dit vermijden door de huisvesting correct te bouwen. Voldoende ventilatie, goede waterfiltering, organismen die uitwerpselen opruimen (vooral grotere vochtige huisvesting), etc. Daarboven kan je ook zelf uitwerpselen en ander dood organisch materiaal dagelijks verwijderen.
Schimmels en bacteriën worden ook vaak ten onrechte als slecht beschouwd. Meeste zijn neutraal of noodzakelijk terwijl maar een klein deel echt schadelijk is.
-    Handen wassen:
Iets wat moet gebeuren voor, tussen en na je een bepaald reptiel of voederdier hanteert of een huisvesting betreedt.
Voor, zo bescherm je de reptielen of voederdieren van schadelijke stoffen en organismen die je als mens meedraagt. En vermijd je een grote kans op besmetting.
Tussen, zo bescherm je de reptielen of voederdieren van elkaar te besmetten. Je handen kunnen namelijk gemakkelijk bacteriën, schimmels, wormen, eencellige, etc. overdragen van het ene vivarium naar het andere. In kamers, serres en kassen kan men ook de voeten/schoenen best ontsmetten.
Na, zo bescherm je jezelf van besmetting tegen bepaalde stoffen en organismen die reptielen of voederdieren meedragen.
Was de handen dus grondig met een goede antibacteriële zeep en spoel ze goed af met warm water. Bij voorkeur de handen nadien niet drogen. Indien dit toch gewenst is, doe het met keukenpapier of een ander wegwerpbaar materiaal.


Besluit:

Wie denkt enkel het besluit te lezen en alles te weten van deze tekst moet ik teleurstellen. Ik raad ook iedereen aan om alles te lezen en niet enkel wat jou interesseert. Je kunt namelijk altijd nog iets bijleren of andere perspectieven openen.
Ook is deze tekst zeer algemeen geschreven en van toepassing op vele reptielensoorten. Ga er dus niet rechtstreeks vanuit dat heel deze tekst van toepassing is op jouw reptiel.
Deze tekst is niet geschreven door een groot expert op gebied van reptielen, maar door een hobbyist die anderen wil aanzetten hun dieren een betere leefwereld te geven. Wat er echter staat, is met overtuiging geschreven.

Het is niet aan iedereen gegeven om reptielen in huis te halen. Reptielen houden is een hobby en vergt inspanning. Het is dan ook geen schande om als dierenliefhebber niet geschikt te zijn om reptielen te huisvesten.
Het is een dure hobby, houdt hier rekening mee alvorens je begint of uitbreid. Dieren, materiaal, voeding, elektriciteitskosten kunnen al snel vrij hoog worden.
Houd je wel reptielen, haal er dan het beste uit. Volg niet blindelings wat anderen vertellen, ook niet wat hier staat. Probeer je in de positie van het dier te plaatsen en vraag je af of je wel correct handelt.
Denk na over wat je doet en blijf leren je hele leven lang.

Zie ook het eerste gedeelte: "Deel I: Algemene Kennnismaking"